Διαζύγιο στην Κύπρο

Το διαζύγιο στην Κύπρο είναι η λύση πολιτικού ή θρησκευτικού γάμου με απόφαση του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Ο γάμος λύεται για έναν από τους λόγους του άρθρου 27 του περί Γάμου Νόμου, συνήθως για ισχυρό κλονισμό της σχέσης.

Κατά το κυπριακό δίκαιο, το Οικογενειακό Δικαστήριο αναλαμβάνει κατά κανόνα την υπόθεση όταν ένας τουλάχιστον σύζυγος έχει διαμείνει στην Κύπρο για συνεχή περίοδο πέραν των τριών μηνών. Όταν ο άλλος σύζυγος ζει σε άλλη χώρα της ΕΕ ή είναι υπήκοος άλλης χώρας της ΕΕ, εφαρμόζονται οι κανόνες της ΕΕ αντί του κανόνα αυτού.

Το διαζύγιο στην Κύπρο με μια ματιά

Τα κύρια σημεία, σε συντομία:

• Η αίτηση κατατίθεται στο Οικογενειακό Δικαστήριο της επαρχίας όπου ζει ή εργάζεται ένας από τους δύο συζύγους.
• Από το 2023 ο γάμος μπορεί να λυθεί και συναινετικά, χωρίς οι σύζυγοι να επικαλεστούν υπαιτιότητα.
• Από την εμπειρία μας, όταν συμφωνούν οι σύζυγοι και ο αιτητής εμφανιστεί στο δικαστήριο, το διαζύγιο πολιτικού γάμου εκδίδεται περίπου μία έως δύο εβδομάδες μετά την κατάθεση. Για γάμο της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, το μη αμφισβητούμενο διαζύγιο μπορεί να εκδοθεί επτά έως οκτώ εβδομάδες μετά τη γνωστοποίηση στον επίσκοπο. Η αντιδικία μπορεί να κρατήσει χρόνια, χωρίς βέβαιη ημερομηνία.
• Η κατάθεση της αίτησης μέσω i-Justice κοστίζει 153,71 €, από τα οποία τα 113 € είναι το δικαστικό τέλος. Μια απλή υπόθεση, μαζί με την αμοιβή μας, κοστίζει περίπου 1.150 €.
• Μόλις περάσουν οι 42 ημέρες της προθεσμίας για έφεση, η λύση του γάμου γίνεται αμετάκλητη. Μέχρι τότε, κανένας από τους δύο συζύγους δεν έχει δικαίωμα να τελέσει νέο γάμο.

Ποιος μπορεί να ζητήσει διαζύγιο στην Κύπρο

Αίτηση διαζυγίου μπορεί κατά κανόνα να κατατεθεί για πολιτικό ή θρησκευτικό γάμο που τελέστηκε στην Κύπρο ή στο εξωτερικό, εφόσον ένας από τους δύο συζύγους έχει διαμείνει στην Κύπρο για συνεχή περίοδο πέραν των τριών μηνών.

Ο τόπος και ο χρόνος του γάμου δεν έχουν σημασία: οι κανόνες του διαζυγίου ισχύουν για κάθε πολιτικό ή θρησκευτικό γάμο, σύμφωνα με το άρθρο 20 του περί Γάμου Νόμου.

Στην πράξη, τα έγγραφα του διαζυγίου πρέπει να επιδοθούν στον άλλο σύζυγο, γι' αυτό χρειαζόμαστε τη διεύθυνση της κατοικίας ή της εργασίας του. Αν δεν τη γνωρίζετε, πείτε μας το από την αρχή.

Όταν ο άλλος σύζυγος συνδέεται με άλλη χώρα της ΕΕ

Αν ο άλλος σύζυγος ζει σε άλλη χώρα της ΕΕ ή έχει την υπηκοότητά της, ο κανόνας των τριών μηνών δεν αρκεί. Αίτηση στην Κύπρο κατατίθεται μόνο όταν ο Κανονισμός (ΕΕ) 2019/1111 δίνει την υπόθεση στην Κύπρο: για παράδειγμα, όταν ο αιτητής διαμένει συνήθως εδώ τουλάχιστον ένα χρόνο αμέσως πριν από την αίτηση, ή έξι μήνες ως Κύπριος υπήκοος. Ο Κανονισμός δεν δεσμεύει τη Δανία.

Πείτε μας από την αρχή πού ζει ο καθένας σας και ποια διαβατήρια έχετε.

Τι καλύπτουν οι κανόνες της ΕΕ

Ο Κανονισμός ορίζει ποιας χώρας τα δικαστήρια εκδικάζουν το διαζύγιο, τον δικαστικό χωρισμό και την ακύρωση γάμου. Δεν εφαρμόζεται στη διατροφή. Για την επιμέλεια αποφασίζουν κατά κανόνα τα δικαστήρια της χώρας της ΕΕ όπου ζει συνήθως το τέκνο κατά την κατάθεση της υπόθεσης.

Όταν ο Κανονισμός δίνει το διαζύγιο στην Κύπρο, την υπόθεση εκδικάζει το Οικογενειακό Δικαστήριο.

Η αίτηση διαζυγίου και τα έγγραφα

Για πολιτικό διαζύγιο στην Κύπρο, πρέπει να κατατεθεί αίτηση διαζυγίου στο Οικογενειακό Δικαστήριο, το οποίο ορίζει ημερομηνία για την ακρόαση της αίτησης.

Κάθε αίτηση διαζυγίου κατατίθεται μαζί με το πιστοποιητικό γάμου, την ένορκη δήλωση του αιτητή και το διαβατήριο ή το δελτίο ταυτότητάς του. Αρκεί σαρωμένο αντίγραφο του πιστοποιητικού γάμου σε μορφή PDF.

Για πιστοποιητικό γάμου που εκδόθηκε στο εξωτερικό σε γλώσσα άλλη από την αγγλική ή την ελληνική απαιτείται επικυρωμένη μετάφραση στα αγγλικά ή στα ελληνικά. Η σφραγίδα Apostille είναι προτιμότερη, αλλά δεν είναι απαραίτητη όταν δεν μπορεί να ληφθεί.

Πιστοποιητικό γάμου που εκδόθηκε σε άλλη χώρα της ΕΕ, ή αντίγραφό του επικυρωμένο από αρχή της χώρας αυτής, δεν χρειάζεται σφραγίδα Apostille. Επικυρωμένη μετάφραση τέτοιου πιστοποιητικού γίνεται δεκτή όταν έχει γίνει από πρόσωπο με τα προσόντα που ορίζει το δίκαιο οποιασδήποτε χώρας της ΕΕ.

Σε ορισμένες υποθέσεις απαιτούνται επιπλέον έγγραφα:

• Γάμος κατά τους κανόνες της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας: αποδεικτικό ότι η γνωστοποίηση παραδόθηκε στον επίσκοπο, δηλαδή η απόδειξη παράδοσης ή η επιβεβαίωση της διαδικτυακής καταχώρισης.
• Γάμος κατά τους κανόνες αναγνωρισμένης θρησκευτικής ομάδας: αποδεικτικό ότι η γνωστοποίηση στάλθηκε στον ανώτερο θρησκευτικό ηγέτη της ομάδας. Γίνεται δεκτή ταχυδρομική απόδειξη, απόδειξη συστημένης επιστολής, οποιοδήποτε άλλο αποδεικτικό αποστολής ή επίδοσης, ή αποδεικτικό αποστολής με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.
• Συναινετικό διαζύγιο με ανήλικα τέκνα: αντίγραφο της δικαστικής απόφασης για την επιμέλεια των τέκνων ή την επικοινωνία μαζί τους, ή αίτηση με την οποία ζητείται από το δικαστήριο να εκδώσει την απόφαση αυτή με τη συμφωνία και των δύο συζύγων.

Νομικοί λόγοι διαζυγίου

Τα περισσότερα διαζύγια στην Κύπρο στηρίζονται στον ισχυρό κλονισμό της σχέσης, που είναι ο κύριος λόγος διαζυγίου.

Αυτό σημαίνει ότι η σχέση έχει κλονιστεί τόσο σοβαρά, από αιτία που αφορά τον καθ' ου η αίτηση (τον άλλο σύζυγο) ή και τους δύο συζύγους, ώστε η συνέχιση του γάμου να είναι, με λογικά κριτήρια, αφόρητη για τον αιτητή (τον σύζυγο που καταθέτει την αίτηση). Τους λόγους διαζυγίου ορίζει το άρθρο 27 του περί Γάμου Νόμου.

Ο νόμος τεκμαίρει τον κλονισμό σε πέντε περιπτώσεις:

• Διγαμία.
• Μοιχεία.
• Εγκατάλειψη του αιτητή. Ελάχιστη περίοδος δεν προβλέπεται.
• Επιβουλή της ζωής του αιτητή από τον καθ' ου η αίτηση.
• Βία από τον καθ' ου η αίτηση εναντίον του αιτητή ή εναντίον τέκνου, όπως την ορίζει ο νόμος για τη βία στην οικογένεια.

Αν αποδειχθεί ένα από αυτά τα πέντε γεγονότα, το δικαστήριο δέχεται ότι η σχέση έχει κλονιστεί ισχυρά, και ο καθ' ου η αίτηση πρέπει τότε να αποδείξει το αντίθετο.

Ο δεύτερος λόγος είναι η διάσταση τουλάχιστον δύο ετών, δηλαδή οι σύζυγοι ζουν χωριστά για δύο χρόνια ή περισσότερο. Τότε ο νόμος θεωρεί τον κλονισμό αποδεδειγμένο, όποια στοιχεία κι αν προσκομίσει ο άλλος σύζυγος. Οι σύντομες προσπάθειες αποκατάστασης της σχέσης δεν διακόπτουν την περίοδο εφόσον αθροιστικά δεν ξεπερνούν τους τρεις μήνες.

Ο τρίτος λόγος είναι η συναινετική λύση του γάμου, που δεν απαιτεί καμία υπαιτιότητα. Το άρθρο 27 προβλέπει δύο ακόμη λόγους: την αλλαγή φύλου ενός από τους συζύγους και την αφάνεια (εξαφάνιση) του άλλου συζύγου.

Συναινετικό διαζύγιο

Στην Κύπρο υπάρχει συναινετικό διαζύγιο από το 2023.

Όταν και οι δύο σύζυγοι συμφωνούν ελεύθερα να λυθεί ο γάμος, μπορούν να πάρουν συναινετικό διαζύγιο χωρίς να κατηγορήσει ο ένας τον άλλον. Ο λόγος αυτός προστέθηκε στο άρθρο 27 του περί Γάμου Νόμου με τον Νόμο 1(I)/2023.

Την αίτηση την καταθέτει ο ένας σύζυγος ή και οι δύο από κοινού, και στη συνέχεια δηλώνουν και οι δύο τη συναίνεσή τους ενώπιον του Οικογενειακού Δικαστηρίου. Το δικαστήριο μπορεί να λύσει τον γάμο σε εκείνη την ακρόαση.

Η εξάμηνη αναμονή αφορά μόνο τη συναινετική οδό. Η συναινετική αίτηση μπορεί να κατατεθεί τουλάχιστον έξι μήνες μετά τον γάμο. Αίτηση για ισχυρό κλονισμό της σχέσης μπορεί να κατατεθεί οποτεδήποτε.

Όταν υπάρχουν ανήλικα τέκνα

Σε συναινετικό διαζύγιο με ανήλικα τέκνα, το δικαστήριο εκδίδει το διαζύγιο στην ακρόαση όπου οι σύζυγοι δηλώνουν τη συναίνεσή τους, εφόσον έχουν καταθέσει αντίγραφο δικαστικής απόφασης που ρυθμίζει την επιμέλεια των τέκνων ή την επικοινωνία με αυτά.

Μπορούν αντί γι' αυτό να ζητήσουν με αίτηση από το δικαστήριο να εκδώσει την απόφαση με τη συμφωνία και των δύο συζύγων, και το δικαστήριο την εκδίδει στην ίδια ακρόαση.

Θρησκευτικό διαζύγιο και η διαδικασία στην Εκκλησία

Όταν ο γάμος τελέστηκε κατά τους κανόνες της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, αίτηση διαζυγίου δεν κατατίθεται πριν δοθεί γνωστοποίηση στον επίσκοπο, με εξαίρεση τις περιπτώσεις που αναφέρονται πιο κάτω. Για γάμο κατά τους κανόνες θρησκευτικής ομάδας που αναγνωρίζεται από το Σύνταγμα απαιτείται η ίδια γνωστοποίηση, προς τον ανώτερο θρησκευτικό ηγέτη της ομάδας, με την ίδια προθεσμία των έξι εβδομάδων που ισχύει για τον επίσκοπο.

Για πολιτικό γάμο χωρίς εκκλησιαστική τελετή δεν απαιτείται γνωστοποίηση.

Μετά τις τροποποιήσεις του νόμου, η διαδικασία είναι η εξής:

• Ο αιτητής γνωστοποιεί στον επίσκοπο της περιοχής όπου διαμένει συνήθως ο ένας από τους δύο συζύγους ότι θα ζητηθεί διαζύγιο. Η γνωστοποίηση μπορεί να καταχωριστεί διαδικτυακά στο pnevmatikilysi.cy.net (η ιστοσελίδα μπορεί να μην ανοίγει εκτός Κύπρου) ή να υποβληθεί γραπτώς.
• Μέσα σε έξι εβδομάδες από τη γνωστοποίηση, ο επίσκοπος καλεί τους δύο συζύγους να εμφανιστούν αυτοπροσώπως και επιχειρεί συνδιαλλαγή. Αν η προσπάθεια συνδιαλλαγής αποτύχει, εκδίδει βεβαίωση προς τους συζύγους.
• Έξι εβδομάδες αφότου ο επίσκοπος έλαβε τη γνωστοποίηση, ο καθένας από τους συζύγους μπορεί να καταθέσει αίτηση διαζυγίου, αν μέχρι τότε δεν έχει εκδοθεί βεβαίωση. Η προσπάθεια συνδιαλλαγής θεωρείται τότε ότι απέτυχε.
• Όταν η απόφαση διαζυγίου καταστεί τελεσίδικη, η γραμματεία (Πρωτοκολλητής) του Οικογενειακού Δικαστηρίου αποστέλλει αντίγραφο στον επίσκοπο, ο οποίος λύει πνευματικά τον γάμο μέσα σε 15 ημέρες. Αν δεν το κάνει, το διαζύγιο ισχύει κανονικά.

Εξαιρέσεις και αναγνωρισμένες θρησκευτικές ομάδες

Η γνωστοποίηση δεν είναι υποχρεωτική σε όλες τις περιπτώσεις. Δεν χρειάζεται όταν το διαζύγιο στηρίζεται στην αφάνεια του άλλου συζύγου.

Ούτε χρειάζεται όταν το διαζύγιο στηρίζεται σε βία του άλλου συζύγου εναντίον σας ή εναντίον τέκνου, εφόσον έχει υποβληθεί επίσημη καταγγελία στην Αστυνομία Κύπρου ή στις Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και έχουν εκδώσει σχετική βεβαίωση. Η παλαιότερη εξαίρεση για την ψυχική ασθένεια του άλλου συζύγου δεν ισχύει πλέον από το 2022 (Νόμος 226(I)/2022).

Για γάμο κατά τους κανόνες αναγνωρισμένης θρησκευτικής ομάδας δεν απαιτείται γνωστοποίηση όταν οι θρησκευτικοί κανόνες της ομάδας δεν επιτρέπουν το διαζύγιο. Οι εξαιρέσεις της αφάνειας και της βίας ισχύουν και εδώ.

Η διαδικασία διαζυγίου βήμα βήμα

Το διαζύγιο είναι μη αμφισβητούμενο όταν ο καθ' ου η αίτηση δεν αντιτίθεται σε αίτηση διαζυγίου που στηρίζεται στον ισχυρό κλονισμό της σχέσης. Η συνήθης διαδικασία περιλαμβάνει δύο ακροάσεις στο Οικογενειακό Δικαστήριο και το διαζύγιο εκδίδεται στη δεύτερη.

Ο σύζυγος που καταθέτει την αίτηση είναι ο «αιτητής». Το μέρος εναντίον του οποίου κατατίθεται είναι ο «καθ' ου η αίτηση».

Μετά την κατάθεση, το δικαστήριο ορίζει ημερομηνία για την πρώτη ακρόαση. Η αίτηση πρέπει να επιδοθεί στον καθ' ου η αίτηση, ώστε να γνωρίζει την υπόθεση. Αυτός μπορεί, αυτοπροσώπως ή μέσω δικηγόρου, να καταθέσει γραπτή υπεράσπιση μέσα σε 15 ημέρες από τη λήψη της.

Η εμφάνισή του στην ακρόαση παραμένει δικό του δικαίωμα.

Όταν ο καθ' ου η αίτηση δεν εμφανίζεται

Αν η αίτηση επιδόθηκε στον καθ' ου η αίτηση και αυτός δεν εμφανιστεί στην πρώτη ακρόαση, το δικαστήριο μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυτόν. Ορίζει τότε δεύτερη ακρόαση, περίπου μία εβδομάδα αργότερα, όπου παρουσιάζονται οι αποδείξεις.

Στο Οικογενειακό Δικαστήριο Λεμεσού οι υποθέσεις διαζυγίου εκδικάζονται συχνά την Τετάρτη, αλλά κάθε δικαστής ορίζει τις δικές του ημέρες συνεδρίασης.

Ο δικηγόρος μας ετοιμάζει δεύτερη ένορκη δήλωση με τα στοιχεία που δίνει ο αιτητής, την καταθέτει την ημέρα της δεύτερης ακρόασης και την παρουσιάζει στο δικαστήριο. Εφόσον πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις, όπως η επίδοση των εγγράφων στον καθ' ου η αίτηση με έγκυρο τρόπο, το διαζύγιο εκδίδεται την ίδια ημέρα. Το πιστοποιητικό διαζυγίου εκδίδεται όταν η απόφαση γίνει τελεσίδικη.

Πόσο διαρκεί το διαζύγιο

Ο χρόνος διαφέρει ανάλογα με την πορεία της υπόθεσης:

Περίπτωση	Πότε εκδίδεται το διαζύγιο
Μη αμφισβητούμενο διαζύγιο πολιτικού γάμου	Περίπου μία έως δύο εβδομάδες μετά την κατάθεση, αν συμφωνούν και οι δύο σύζυγοι και ο αιτητής εμφανιστεί στο δικαστήριο
Μη αμφισβητούμενο διαζύγιο γάμου της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας	Επτά έως οκτώ εβδομάδες μετά τη γνωστοποίηση στον επίσκοπο
Συναινετικό διαζύγιο	Στη μοναδική ακρόαση, όπου και οι δύο σύζυγοι δηλώνουν τη συναίνεσή τους
Διαζύγιο με αντιδικία	Μπορεί να διαρκέσει χρόνια, χωρίς βέβαιη ημερομηνία

Αν ο καθ' ου η αίτηση αντιταχθεί στο διαζύγιο, η υπόθεση περνά σε αντιδικία και ορίζονται ακροάσεις επί της ουσίας.

Πότε το διαζύγιο γίνεται αμετάκλητο

Η λύση του γάμου γίνεται αμετάκλητη όταν λήξει η προθεσμία των 42 ημερών για άσκηση έφεσης.

Αν ασκηθεί έφεση, την εκδικάζει το Εφετείο και η λύση του γάμου αναμένει την απόφασή του.

Πριν από αυτό το σημείο, κανένας από τους δύο συζύγους δεν έχει δικαίωμα να τελέσει νέο γάμο. Γάμος που τελείται πριν λυθεί αμετάκλητα προηγούμενος γάμος είναι άκυρος κατά το άρθρο 17 του περί Γάμου Νόμου.

Πόσο κοστίζει ένα διαζύγιο στην Κύπρο

Ένα μη αμφισβητούμενο διαζύγιο, με τους δύο συζύγους στην Κύπρο, κοστίζει περίπου 200 € σε δικαστικά έξοδα, πλέον την αμοιβή μας: συνολικά γύρω στα 1.150 €.

Τι πληρώνεται	Ποσό
Κατάθεση μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος i-Justice του δικαστηρίου: δικαστικό τέλος 113 €, δικηγορόσημο του Παγκύπριου Δικηγορικού Συλλόγου 35 €, λοιπά τέλη	153,71 €
Επίδοση των εγγράφων και αντίγραφα της απόφασης του δικαστηρίου	43,50 € έως 49,50 €
Σύνολο, μαζί με την αμοιβή μας	Περίπου 1.150 €

Τα τέλη του i-Justice δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ.

Η αμοιβή μας για μη αμφισβητούμενο διαζύγιο, με τους δύο συζύγους στην Κύπρο, ξεκινά από 800 € πλέον ΦΠΑ 19%, δηλαδή 952 €.

Διαζύγιο χωρίς δικηγόρο και δωρεάν νομική αρωγή

Υπόθεση διαζυγίου μπορεί να καταχωριστεί χωρίς δικηγόρο. Η αίτηση μπορεί να φέρει την υπογραφή του ίδιου του αιτητή αντί για υπογραφή δικηγόρου. Κάθε διάδικος σε δικαστική διαδικασία στην Κύπρο μπορεί να εμφανιστεί αυτοπροσώπως και να χειριστεί ο ίδιος την υπόθεσή του.

Ο αιτητής μπορεί να καταθέσει ο ίδιος την αίτηση διαζυγίου μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος i-Justice του δικαστηρίου. Η αίτηση όμως πρέπει να ακολουθεί πολύ συγκεκριμένη μορφή και για σωστή κατάθεση χρειάζονται οδηγίες δικηγόρου.

Όποιος δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να πληρώσει δικηγόρο μπορεί να υποβάλει γραπτή αίτηση στο δικαστήριο για δωρεάν νομική αρωγή, η οποία καλύπτει συμβουλές, βοήθεια και εκπροσώπηση στο διαζύγιο. Το δικαστήριο μπορεί να τη χορηγήσει όταν ισχύουν και τα δύο ακόλουθα:

• Οι αποδοχές του ενδιαφερομένου, σημερινές και αναμενόμενες, τα άλλα εισοδήματά του, το κόστος των βασικών αναγκών της οικογένειάς του και οι άλλες υποχρεώσεις του δεν του επιτρέπουν να καλύψει το κόστος νομικής βοήθειας. Το δικαστήριο το κρίνει με βάση έκθεση των Υπηρεσιών Κοινωνικής Ευημερίας ή, για όποιον λαμβάνει Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, με βάση την απόδειξη ότι το λαμβάνει.
• Η υπόθεση είναι αρκετά σοβαρή, ή οι περιστάσεις της είναι τέτοιες, ώστε η δωρεάν νομική αρωγή να είναι επιθυμητή για το συμφέρον της δικαιοσύνης.

Τι δικαιούται ο κάθε σύζυγος μετά το διαζύγιο

Ο κάθε σύζυγος μπορεί να εγείρει στο Οικογενειακό Δικαστήριο τις ακόλουθες αξιώσεις:

• Μερίδιο στην αύξηση της περιουσίας του άλλου συζύγου, εφόσον συνέβαλε σε αυτήν.
• Διατροφή για τον ίδιο, όταν συντρέχει μία από τις περιπτώσεις που περιγράφονται πιο κάτω.
• Διατροφή για τα τέκνα και ρύθμιση της γονικής μέριμνας και της επικοινωνίας με τα τέκνα.
• Ρύθμιση της οικογενειακής στέγης και της χρήσης των οικοσκευών.

Παιδιά, διατροφή και οικογενειακή στέγη: μία αίτηση

Μία αίτηση μπορεί να συγκεντρώσει τα οικογενειακά ζητήματα. Το άρθρο 17Α του περί Οικογενειακών Δικαστηρίων Νόμου, που προστέθηκε το 2023, επιτρέπει στον έναν σύζυγο ή και στους δύο μαζί να καταθέσουν μία αίτηση για τη γονική μέριμνα, τη διατροφή, την οικογενειακή στέγη και τη χρήση κινητής περιουσίας, αντί για χωριστή αίτηση για το καθένα.

Όλες οι υποθέσεις για τα ζητήματα αυτά μεταξύ των ίδιων διαδίκων εκδικάζονται από τον ίδιο δικαστή στο ίδιο Οικογενειακό Δικαστήριο. Το δικαστήριο μπορεί να εκδώσει προσωρινά διατάγματα γι' αυτά πριν από την τελική απόφαση.

Διατροφή πρώην συζύγου

Ο πρώην σύζυγος που δεν μπορεί να συντηρηθεί από τα δικά του εισοδήματα ή την περιουσία του δικαιούται να ζητήσει διατροφή από τον άλλο, όταν συντρέχει μία από τις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Ηλικία ή κατάσταση υγείας, κατά τον χρόνο του διαζυγίου ή όταν λήξει μία από τις περιόδους που αναφέρονται πιο κάτω, που δεν επιτρέπει την έναρξη ή τη συνέχιση κατάλληλου επαγγέλματος.
• Επιμέλεια ή φροντίδα ανήλικου τέκνου, ενήλικου τέκνου ή άλλου εξαρτώμενου προσώπου που δεν μπορεί να φροντίσει τον εαυτό του λόγω σωματικής ή πνευματικής αναπηρίας, και γι' αυτό αδυναμία άσκησης κατάλληλου επαγγέλματος.
• Αδυναμία εύρεσης κατάλληλης μόνιμης εργασίας ή ανάγκη επαγγελματικής κατάρτισης. Στη βάση αυτή η διατροφή επιδικάζεται για περίοδο που δεν υπερβαίνει τα τρία χρόνια από το διαζύγιο.
• Κάθε άλλη περίπτωση όπου, κατά τον χρόνο έκδοσης του διαζυγίου, η διατροφή επιβάλλεται για λόγους δικαιοσύνης.

Η διατροφή καταβάλλεται μηνιαία και προκαταβολικά. Όταν ο υπόχρεος λαμβάνει 13ο ή 14ο μισθό, ή όταν το δικαστήριο το κρίνει εύλογο, μπορεί να υπάρχει αντίστοιχη 13η ή 14η δόση.

Το διάταγμα διατροφής αυξάνεται αυτόματα κατά 10% κάθε 24 μήνες. Ο υπόχρεος μπορεί να ζητήσει από το δικαστήριο να σταματήσει ή να περιορίσει την αύξηση. Η διατροφή μπορεί να απορριφθεί ή να μειωθεί για σοβαρούς λόγους, ιδίως όταν ο γάμος ήταν σύντομος, όταν ο σύζυγος που ζητά τη διατροφή βαρύνεται σοβαρά για τον κλονισμό ή όταν προκάλεσε ο ίδιος σκόπιμα την οικονομική του αδυναμία.

Διανομή περιουσίας μετά το διαζύγιο

Ο σύζυγος που συνέβαλε στην αύξηση της περιουσίας του άλλου δικαιούται να ζητήσει την απόδοση του μέρους της αύξησης που προέρχεται από τη δική του συμβολή. Η αξίωση εγείρεται στο Οικογενειακό Δικαστήριο όταν ο γάμος λυθεί ή ακυρωθεί ή οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση. Μετράει η συμβολή με οποιονδήποτε τρόπο, μαζί και η φροντίδα του σπιτιού και της οικογένειας.

Ο νόμος θεωρεί ότι η συμβολή του συζύγου είναι το ένα τρίτο της αύξησης. Οποιοσδήποτε από τους δύο μπορεί να αποδείξει μεγαλύτερη ή μικρότερη συμβολή. Περιουσία που αποκτήθηκε με δωρεά, κληρονομιά, κληροδοσία ή με άλλο τρόπο χωρίς αντάλλαγμα, καθώς και περιουσία που αγοράστηκε με αυτήν, δεν υπολογίζονται στην αύξηση.

Ορισμένα ζευγάρια υπογράφουν προγαμιαία συμφωνία. Το Οικογενειακό Δικαστήριο που αποφασίζει για περιουσιακή αξίωση δεν δεσμεύεται από αυτήν.

Διαζύγιο όταν βρίσκεστε στο εξωτερικό

Οι δικηγόροι μας μπορούν να λάβουν τις οδηγίες σας με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή βιντεοκλήση, να καταθέσουν την αίτηση μέσω του ηλεκτρονικού συστήματος i-Justice του δικαστηρίου και να ενεργήσουν για λογαριασμό σας εδώ, συνήθως με πληρεξούσιο. Στη συνέχεια φροντίζουν για την επίδοση των εγγράφων του διαζυγίου στον σύζυγό σας.

Όταν κανένας από τους δύο δεν ζει στην Κύπρο

Δύο Κύπριοι υπήκοοι μπορούν να καταθέσουν αίτηση εδώ όπου κι αν ζουν, βάσει του άρθρου 3(β) του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/1111. Άλλα ζευγάρια δεν μπορούν να πάρουν διαζύγιο στην Κύπρο όταν κανείς από τους δύο δεν ζει εδώ. Για περιουσιακή αξίωση που αφορά περιουσία στην Κύπρο ισχύει διαφορετικός κανόνας.

Περιουσιακή αξίωση μεταξύ συζύγων μπορεί να εκδικαστεί στην Κύπρο και όταν κανένας από τους δύο δεν ζει εδώ, εφόσον αφορά περιουσία που καλύπτει ο νόμος για τις περιουσιακές σχέσεις των συζύγων (ο περί Ρυθμίσεως των Περιουσιακών Σχέσεων των Συζύγων Νόμος). Όταν κανένας σύζυγος δεν ζει στην Κύπρο και η διαφορά περιλαμβάνει ακίνητο, την αξίωση εκδικάζει το Οικογενειακό Δικαστήριο της επαρχίας όπου βρίσκεται το ακίνητο.

Όταν ο σύζυγός σας ζει στο εξωτερικό ή δεν συμμετέχει στη διαδικασία

Για διαζύγιο λόγω ισχυρού κλονισμού της σχέσης δεν απαιτείται η συναίνεση του συζύγου σας. Τα έγγραφα όμως πρέπει να του επιδοθούν πριν το δικαστήριο μπορέσει να προχωρήσει χωρίς αυτόν.

• Ο σύζυγός σας ζει σε χώρα της ΕΕ εκτός της Δανίας: τα έγγραφα επιδίδονται βάσει του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/1784, για παράδειγμα μέσω της αρχής που ορίζει η χώρα ή με συστημένη επιστολή με απόδειξη παραλαβής. Αν δεν γνωρίζετε τη διεύθυνση, η χώρα αυτή οφείλει να βοηθήσει στην αναζήτησή της, έστω και μόνο με οδηγίες.
• Ο σύζυγός σας ζει εκτός ΕΕ, σε χώρα όπου ισχύει η Σύμβαση της Χάγης του 1965 για την επίδοση, όπως και στην Κύπρο: τα έγγραφα μπορούν να επιδοθούν βάσει της Σύμβασης αυτής.
• Ο σύζυγός σας ζει εκτός Κύπρου και δεν ανταποκρίνεται: το δικαστήριο περιμένει πριν αποφασίσει. Κατά κανόνα πρέπει να διαπιστώσει ότι τα έγγραφα επιδόθηκαν ή παραδόθηκαν στον σύζυγό σας εγκαίρως, ώστε εκείνος να μπορεί να οργανώσει την υπεράσπισή του. Το ακριβές κριτήριο διαφέρει ανάλογα με τη χώρα και τον τρόπο επίδοσης.
• Ο σύζυγός σας ζει στην Κύπρο και δεν εμφανίζεται μετά την επίδοση: το δικαστήριο μπορεί να προχωρήσει χωρίς αυτόν.
• Ο σύζυγός σας ζει εκτός ΕΕ ή ο δικαστικός επιδότης δεν μπορεί να του επιδώσει τα έγγραφα στην Κύπρο: το δικαστήριο μπορεί να επιτρέψει επίδοση με άλλο τρόπο, όπως WhatsApp, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ή άλλο μέσο επικοινωνίας σας μαζί του. Το ζητάμε με ένορκη δήλωση. Χωρίς τη διεύθυνσή του δεν μπορούμε να καταθέσουμε την αίτηση.

Αναγνώριση του κυπριακού διαζυγίου στο εξωτερικό

Το κυπριακό διαζύγιο αναγνωρίζεται σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση χωρίς άλλη διαδικασία, και κανένα δικαστήριο άλλου κράτους μέλους δεν έχει εξουσία να επανεξετάσει αν το κυπριακό δικαστήριο είχε δικαιοδοσία.

Η αναγνώριση απορρίπτεται για λίγους, στενά οριοθετημένους λόγους. Αυτό συμβαίνει, για παράδειγμα, όταν η αναγνώριση του διαζυγίου έρχεται σε φανερή αντίθεση με τις βασικές αρχές του δικαίου της χώρας όπου ζητείται.

Το ίδιο ισχύει όταν το διαζύγιο εκδόθηκε ερήμην του καθ' ου η αίτηση χωρίς έγκαιρη επίδοση με τρόπο που να του επιτρέπει να οργανώσει την υπεράσπισή του, και αυτός δεν έχει δεχθεί από τότε το διαζύγιο με σαφή τρόπο.

Η Δανία και οι χώρες εκτός Ένωσης εφαρμόζουν τους δικούς τους κανόνες αναγνώρισης. Γι' αυτό πείτε μας από την αρχή αν χρειάζεστε το διαζύγιο να ισχύει σε συγκεκριμένη χώρα.

Τα Οικογενειακά Δικαστήρια της Κύπρου

Αρμόδιο είναι το Οικογενειακό Δικαστήριο της επαρχίας όπου ζει ή εργάζεται ο ένας από τους δύο συζύγους. Την υπόθεση εκδικάζει ένας δικαστής. Συνεδριάσεις γίνονται σε Λευκωσία, Λεμεσό, Λάρνακα και Πάφο.

Από το 2023, οι οικογενειακές υποθέσεις των θρησκευτικών ομάδων που αναγνωρίζονται από το Σύνταγμα εκδικάζονται από τα ίδια Οικογενειακά Δικαστήρια και όχι από τα χωριστά δικαστήρια που χρησιμοποιούσαν παλαιότερα οι κοινότητες αυτές.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε

Οι δικηγόροι οικογενειακού δικαίου του γραφείου μας μπορούν να σας βοηθήσουν και προσφέρουν δωρεάν πρώτη συμβουλευτική συνάντηση στο γραφείο μας ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να συζητήσουμε την υπόθεσή σας.